Voorbereiding
Een inspectie wordt vooraf telefonisch afgesproken met de eigenaar of beheerder. Ter voorbereiding lopen de monumentenwachters de aandachtspunten van het object na aan de hand van eerdere inspectierapporten of tekening(en). Na aankomst melden de inspecteurs zich bij de eigenaar of beheerder. Ze informeren naar uitgevoerde reparaties en nieuwe gebreken en/of problemen.

Inspectie: Buitenkant en binnenkant
De daadwerkelijke inspectie begint meestal aan de buitenzijde. Daarbij letten de monumentenwachters onder meer op de staat van het metselwerk, het schilderwerk, goten en afvoeren, en sporen van lekkages.
Het dak krijgt bijzondere aandacht van het inspectieteam. Als zich hier gebreken voordoen, hebben die bijna altijd vervelende gevolgen voor de onderliggende constructie. Waar nodig en mogelijk, treffen zij direct maatregelen: een afgegleden dakpan wordt teruggelegd, een kapotte daklei wordt vervangen enz.
Ook binnen het object wordt gekeken of zich bouwkundige problemen voordoen of aankondigen. Kleine vochtplekken, scheurtjes of hoopjes boormeel kunnen aanleiding geven om snel in te grijpen.

Inspectierapport
Tijdens de inspectie maken de monumentenwachters aantekeningen van opvallende zaken. Korte tijd na de inspectie ontvangt de klant een overzichtelijk inspectierapport. Dit geeft gedetailleerd weer welke bouwkundige onderdelen in orde zijn en elke aandacht nodig hebben en op welke termijn. De eigenaar beslist of hij de adviezen opvolgt. De monumentenwachters zijn graag bereid een nadere toelichting te geven en de eigenaar verder op weg te helpen!