Logo Monumentenwacht Overijssel Flevoland

Bedreigd

De bedreigingen van monumenten zijn van velerlei aard. Aan sommige kan de mens weinig doen, aan andere wel degelijk:

  • de tand des tijds

Mogelijke rampen als brand en overstroming buiten beschouwing gelaten, gaat het vooral om de beruchte tand des tijds. Omdat deze elke dag maar een klein beetje knaagt, valt het aantastingsproces de meeste eigenaren pas op als er al flinke schade is aangericht. Ons wisselvallige klimaat helpt een handje mee met regen, wind en vorst. Biologische aantastingen gaan in de regel ook vrij langzaam, maar net zo gestaag. Schade veroorzaakt door bijvoorbeeld de huiszwam of de bonte knaagkever kan enorm zijn.

  •  het gebruik

En dan is er zoals gezegd de mens zelf, als gebruiker van monumenten. Aan de ene kant is het goed als monumenten een gebruiksfunctie vervullen, want leegstand leidt al snel tot verval. Aan de andere geldt dat hoe intensiever een monument wordt gebruikt, des te groter de slijtage. Een grachtenpand dat als woonhuis dient, heeft minder te verduren dan een grachtenpand waarin een klein hotel met restaurant is gevestigd; om over de trap naar het achterhuis in het Anne Frank Huis maar te zwijgen. Daarbij komt dat de mens aan het gebruik van een monument vandaag de dag zwaardere eisen stelt dan vroeger. Zo wordt er veel meer gestookt en zijn huizen vaak ‘goed geïsoleerd’. Dit laatste kan ingrijpende gevolgen hebben voor de vochthuishouding van het monument.

  • ondeskundig ingrijpen 

Nog een belangrijke bedreiging vormt ondeskundig ingrijpen. De doorsnee monumenteigenaar, hoe enthousiast ook, mist nogal eens het inzicht om gebreken tijdig te herkennen. Professionele onderhouds- en herstelbedrijfjes hebben niet altijd de specifieke kennis van historische bouwmaterialen en -technieken. Schade door een verkeerde toepassing van materialen, een verkeerde detaillering of een slechte uitvoering komt veel voor.

 

Een ingerot luik door de tand des tijds

 

Geknikte hemelwaterafvoer