Logo Monumentenwacht Overijssel Flevoland

Archeologische Monumenten Kaart

In Nederland liggen tienduizenden archeologische vindplaatsen. Hiervan zijn er zo’n 13.000 op de Archeologische Monumentenkaart (AMK) geplaatst. Deze kaart is samengesteld door het Rijk en de twaalf provincies en bevat de vindplaatsen die behoudenswaardig worden geacht.

  • Vindplaatsen worden gewaardeerd op basis van belevingswaarde, fysieke kwaliteit en inhoudelijke kwaliteit.
  • Terreinen kunnen de status archeologische waarde, hoge archeologische waarde of zeer hoge archeologische waarde krijgen. Archeologische rijksmonumenten – de vierde categorie – hebben altijd een zeer hoge archeologische waarde.

De AMK wordt bijgehouden door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in het -besloten- Archeologisch Informatie Systeem (Archis). Buiten de monumenten op de AMK kunnen ook gemeenten archeologische monumenten aanwijzen. 

Opgravingen

De oudste Nederlandse geschiedenis ligt grotendeels verscholen in de bodem, in de vorm van archeologische resten. Denk hierbij aan onder meer urnenvelden, funderingen, oude grachten gevuld met gebruiksmaterialen, ophogingen met daarin bouwmaterialen en voorwerpen, scheepswrakken en natuurlijk complete nederzettingen uit de steentijd, diep verborgen onder een dikke laag klei.Lees meer

Samenhang gebouwde en archeologische monumenten

Er werd al aangestipt dat gebouwde en archeologische monumenten zich op eenzelfde plaats kunnen bevinden, zoals in oude steden. Van de ruim 60.000 gebouwde rijksmonumenten ligt ruwweg de helft op of middenin een archeologisch monument. Je kunt ook zeggen dat veel gebouwde rijksmonumenten een archeologische component hebben. Veel eigenaren en beheerders van de gebouwde objecten zijn zich daarvan overigens niet bewust. 

 

Het hoge aandeel rijksmonumenten met ook archeologische waarde kan worden verklaard uit het feit dat archeologische monumenten soms een vrij groot gebied beslaan. Zo kan een grote groep oude stadshuizen in één archeologisch monument zijn gesitueerd. Maar ook als dergelijke vormen van samenloop buiten beschouwing worden gelaten, geldt nog altijd dat ongeveer een vijfde van de rijksmonumenten tevens in archeologisch opzicht van waarde is.

 

Meer over archeologische inspecties .....

 

De AMK met daarop de bekende archeologie in Nederland

 

Gebouwde rijksmonumenten op een archeologisch monument geen stads-of dorpsgezicht