Logo Monumentenwacht Overijssel Flevoland

Onderhoud stimuleren

‘Aan opzettelijke sloping is voortdurende verwaarlozing nauw verwant. Wat ginds de moker verricht, doet hier langzaam maar zeker de tand des tijds.’ Dat schreef in 1873 de grondlegger van de Nederlandse monumentenzorg, jonkheer Victor de Stuers.

 

Restaureren, het in oude luister herstellen, heeft in het algemeen een positieve klank. Een eigenaar die zijn monument laat restaureren, is ‘goed bezig’ en kan rekenen op aandacht en waardering. De voltooiing van de restauratie is meestal een feestelijk moment. Onderhouden, het in goede staat houden, wordt daarentegen voornamelijk gezien als een noodzakelijk kwaad. Onderhoud moet. Het is goed dat het gebeurt, maar het is geen activiteit om met veel genoegen bij stil te staan. 

 

Het gevolg van deze houding is dat de noodzaak van onderhoud regelmatig wordt onderschat. Na restauratie denkt men klaar te zijn voor een lange periode. Maar niets is minder waar. De zorg voor de instandhouding gaat gewoon door op het moment dat de leidekker, schilder, stukadoor, timmerman of voeger zijn gereedschap neerlegt voor de feestelijke oplevering van het gerestaureerde monument. De tand des tijds stopt immers nooit met knagen. Niet onderhouden betekent op den duur dat een monument verloren gaat.

 

Hoewel de politiek al vroeg besefte dat monumentenzorg behalve restaureren ook onderhouden betekent, duurde het tot 1981 voordat er budget voor onderhoud beschikbaar kwam. Subsidie werd uitgekeerd op basis van een voorlopige regeling en aan slechts een beperkt aantal categorieën monumenten, waaronder kerken, kastelen en buitenplaatsen.

 

Verreweg de grootste categorie, die van de woonhuismonumenten, blijft wat betreft de financiële stimulans voor onderhoud aangewezen op de fiscus. In de praktijk blijkt de fiscale aftrek goed te werken.

 

Naast geld vormen ook voorlichting en advisering belangrijke stimulansen om onderhoud uit te voeren en schade te voorkomen. Beide activiteiten behoren tot de kerntaken van Monumentenwacht.

 

Regelmatig onderhoud stimuleren